Jedn\u0105 z najbardziej intryguj\u0105cych kwestii s\u0105 najstarsze artefakty polskiego tysi\u0105clecia. Wystaw\u0119 \u201e1000 years of Art in Poland\u201d, przygotowan\u0105 w Royal Academy of Arts w 1970 roku, otwiera\u0142 pos\u0105\u017cek okre\u015blany jako \u201eWo\u0142ek\u201d.<\/strong>\u00a0Jak czytamy na stronie internetowej Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu, \u201eto rze\u017aba roma\u0144ska z w. X\/XI, wykuta z\u00a0wapienia, znaleziona w\u00a0trakcie prac wykopaliskowych w\u00a0p\u00f3\u0142nocnej partii wzg\u00f3rza, w\u00a0fundamentach wie\u017cy roma\u0144skiej usytuowanej w\u00a0pobli\u017cu tak zwanej sali o\u00a024 s\u0142upach. Najstarszy zabytek rze\u017aby kamiennej, wystawiony w\u00a0sta\u0142ej ekspozycji Wawel Zaginiony\u201d\u00a0.<\/p>\n\n\n\n Od \u201eWo\u0142ka\u201d, kt\u00f3rego cz\u0119\u015b\u0107 specjalist\u00f3w wi\u0105\u017ce jeszcze z kultami poga\u0144skimi, wystawa przechodzi\u0142a do ko\u015bcielnych rze\u017ab i konstrukcji z X i XI w. P\u00f3\u017aniejsze przyk\u0142ady pokazywa\u0142y, \u017ce ju\u017c od XII w. polska sztuka by\u0142a powi\u0105zana z nurtem roma\u0144skim w innych cz\u0119\u015bciach Europy, a potem \u2013 naturalnie \u2013 ze stylem gotyckim. Wp\u0142ywy i zwi\u0105zki ze stylami zachodnimi \u2013 od pierwszych wiek\u00f3w pa\u0144stwa polskiego, poprzez p\u00f3\u017aniejsze epoki a\u017c do XX w. \u2013 by\u0142y jednym z kluczowych w\u0105tk\u00f3w tej wystawy. Ukazywa\u0142y, \u017ce Polska, czerpi\u0105c z Zachodu, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142a te\u017c dorobek Europy (jak cho\u0107by wykonana w Brukseli na zam\u00f3wienie kr\u00f3la Zygmunta II Augusta wielka kolekcja wawelskich arras\u00f3w). Stawa\u0142a si\u0119 domem dla artyst\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w (np. Wit Stwosz czy Bernardo Bellotto) lub zleca\u0142a im tylko wykonanie okre\u015blonych dzie\u0142 sztuki czy architektury. Jak czytamy w jednej z recenzji polskiej ekspozycji w Royal Academy of Arts, \u201edominuj\u0105ce przes\u0142anie tej wystawy jest takie, \u017ce Polska zawsze by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 (bardzo \u017cywotn\u0105) g\u0142\u00f3wnego nurtu kultury zachodniej\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jako szczeg\u00f3ln\u0105 ciekawostk\u0119 w zakresie zagranicznych wp\u0142yw\u00f3w odnotowano w brytyjskiej prasie w\u0142a\u015bciwe Polsce barokowej obiekty sztuki u\u017cytkowej, stylu dekoracyjnego wn\u0119trz oraz uzbrojenia, wyra\u017caj\u0105ce fascynacj\u0119 \u015bwiatem Orientu. Jak dowodz\u0105 recenzje tej wystawy, by\u0142a to bardzo atrakcyjna cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji. Mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 m.in. takie opinie: \u201eJednym z najznakomitszych obiekt\u00f3w w Royal Academy by\u0142 (…) ogromny, siedemnastowieczny sufit namiotu, z materia\u0142u pokrytego haftowanymi ornamentami, zawieszony pod sufitem Galerii IV. D\u0142ugo przypisywano mu pochodzenie perskie, ale ostatnio okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest z Polski, wykonany na wz\u00f3r podobnych namiot\u00f3w przywiezionych z Persji\u201d.<\/p>\n\n\n\n Specyfika polska<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony, silnie zarysowa\u0142y si\u0119 na tej wystawie oryginalne cechy polskiej tw\u00f3rczo\u015bci. Du\u017ce zainteresowanie budzi\u0142a kultura sarmacka, w tym charakterystyczne dla niej portrety trumienne. Krytycy zachwycali si\u0119 te\u017c polskim gotykiem, zw\u0142aszcza Madonn\u0105 z Kru\u017clowej. Jeden z nich dostrzeg\u0142 w niej \u201ebardzo indywidualn\u0105 wersj\u0119 lirycznej s\u0142odyczy\u201d. Z drugiej strony pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c g\u0142os, \u017ce to, co przyci\u0105ga tu oko (jak np. kolekcja warszawskich wedut Bellotta), cz\u0119sto jest dzie\u0142em lub wp\u0142ywem artyst\u00f3w w\u0142oskich czy francuskich.<\/p>\n\n\n\n Zachodnich odbiorc\u00f3w intrygowa\u0142o nie tylko przenikanie si\u0119 kultur, ale te\u017c silne zwi\u0105zki polskiej sztuki z dramatyczn\u0105 histori\u0105 naszego narodu. Jak wynika z recenzji, ka\u017cda z reprezentowanych na wystawie epok mia\u0142a wiele atrakcyjnych punkt\u00f3w, cho\u0107 wiek XIX i XX oceniono w tej ekspozycji najs\u0142abiej. Jeden z krytyk\u00f3w pisa\u0142, \u017ce wyb\u00f3r dzie\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnych nie oddawa\u0142 w pe\u0142ni sprawiedliwo\u015bci obecnym w tej epoce talentom, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o w tym samym czasie podziwia\u0107 w Londynie na mniejszych wystawach. (Jako jeden z przyk\u0142ad\u00f3w s\u0142abo reprezentowanych na millennijnej wystawie wybitnych polskich artyst\u00f3w podaje Magdalen\u0119 Abakanowicz.) Inny komentator prasowy chwali, z kolei, prze\u0142om obu wiek\u00f3w. Podkre\u015bla wag\u0119 dzie\u0142 W\u0142adys\u0142awa \u015alewi\u0144skiego i J\u00f3zefa Mehoffera, kt\u00f3re \u201ezas\u0142uguj\u0105 na miejsce w ka\u017cdej panoramie europejskiej sztuki tego okresu\u201d. Z wielkim uznaniem pisze te\u017c o tw\u00f3rczo\u015bci p\u00f3\u017aniejszych artyst\u00f3w, z nurtu abstrakcji, Henryka Sta\u017cewskiego i W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n W swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, polska sztuka reprezentowana na millennijnej wystawie obj\u0119\u0142a ca\u0142\u0105 gam\u0119 \u015brodk\u00f3w artystycznej ekspresji, od anonimowej X-wiecznej kamiennej rze\u017aby, poprzez rze\u017ab\u0119 w drewnie i srebrze, malarstwo, rysunek, zdobnictwo ksi\u0105\u017cek, mebli, broni, porcelan\u0119, gobeliny, dywany, szk\u0142o, manuskrypty, a\u017c do XX-wiecznego plakatu, technik graficznych czy asambla\u017cu, reprezentowanych przez dzie\u0142a W\u0142adys\u0142awa Hasiora.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0119dzynarodowa wsp\u00f3\u0142praca<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak mo\u017cliwe by\u0142o zorganizowanie tak wielkiej wystawy, obejmuj\u0105cej blisko p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca obiekt\u00f3w artystycznych z jednego kraju, ukazuj\u0105cej panoram\u0119 1000-lecia i pokazywanej najpierw nad Sekwan\u0105, a zaraz potem w brytyjskiej stolicy? Ot\u00f3\u017c by\u0142 to wsp\u00f3lny wysi\u0142ek wielu plac\u00f3wek artystycznych i dyplomatycznych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci grona polskich znawc\u00f3w sztuki pod kierunkiem dr. Jerzego Banacha, dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie. W przygotowaniu i aran\u017cacji wystawy uczestniczy\u0142y muzea narodowe w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, zarz\u0105d Pa\u0144stwowych Zbior\u00f3w Sztuki na Wawelu, a tak\u017ce inne muzea oraz biblioteki, powiernicy kolekcji ko\u015bcielnych i w\u0142a\u015bciciele zbior\u00f3w prywatnych. Wystaw\u0119 wzbogaci\u0142y te\u017c eksponaty wypo\u017cyczone z British Museum (Modlitewnik Kr\u00f3la Zygmunta I Starego), a tak\u017ce z Bodleian Library (Modlitewnik Kr\u00f3lowej Bony).<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce wystawa paryska (z 1969 roku) r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 zasadniczo tym, \u017ce sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 ukazano osobno \u2013 w Mus\u00e9e Galliera i tylko do 1914 roku, podczas gdy wieki wcze\u015bniejsze zaprezentowano w Petit Palais. Wystawa londy\u0144ska by\u0142a panoram\u0105 ca\u0142ego millennium i ko\u0144czy\u0142a si\u0119 na latach 60. XX wieku, ale kosztem zredukowanej \u2013 w stosunku do Pary\u017ca \u2013 kolekcji XIX wiecznej. M\u00f3g\u0142 by\u0107 to jeden z czynnik\u00f3w, dla kt\u00f3rych odbi\u00f3r sztuki polskiej tego okresu nie przebija si\u0119 wyra\u017anie lub nazbyt pozytywnie w recenzjach brytyjskich. Ca\u0142o\u015b\u0107 wystawy spotka\u0142a si\u0119 jednak z ogromnym uznaniem i zagwarantowa\u0142a jej odbiorcom szereg atrakcji, chwile zachwytu, a przy tym obszern\u0105 informacj\u0119 o polskiej kulturze i sztuce na tle historycznym.<\/p>\n\n\n\n Agnieszka Oko\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ponad p\u00f3\u0142 wieku temu \u015bwi\u0119towali\u015bmy tysi\u0105clecie istnienia Polski, a dok\u0142adnie 50 lat temu zorganizowano nadzwyczajn\u0105 wystaw\u0119 polskiego dorobku artystycznego ca\u0142ego millennium. Niezwyk\u0142a by\u0142a skala przedsi\u0119wzi\u0119cia, ale przede wszystkim fakt, \u017ce jego miejscem by\u0142 najpierw Pary\u017c, a potem \u2013 w nieco zmienionym kszta\u0142cie \u2013 Londyn. Po raz pierwszy w historii, i to w czasach komunistycznego odci\u0119cia, \u015bwiat Zachodu mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyjrze\u0107 … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1429,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-9150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-pl","no-post-thumbnail"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9150"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50159,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9150\/revisions\/50159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Wystawa-2-1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n