{"id":8070,"date":"2019-04-05T11:45:04","date_gmt":"2019-04-05T11:45:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.veritasfoundation.co.uk\/gazetaniedzielna\/?p=8070"},"modified":"2026-08-18T10:16:31","modified_gmt":"2026-08-18T09:16:31","slug":"triumf-przeznaczenia-i-wielkiego-spiewu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/2019\/04\/05\/triumf-przeznaczenia-i-wielkiego-spiewu\/","title":{"rendered":"Triumf przeznaczenia i wielkiego \u015bpiewu"},"content":{"rendered":"

Ju\u017c podczas uwertury, wprowadzaj\u0105cej muzyczny motyw przeznaczenia, otwiera si\u0119 \u015bwiat tej opowie\u015bci. Ogl\u0105damy wyimaginowane scenki z dzieci\u0144stwa Leonory i jej brata Carla. Widzimy pi\u0119kny, ustawiony pod k\u0105tem jasny pok\u00f3j pa\u0142acu, do kt\u00f3rego wpada \u015bwiat\u0142o przez wielkie okno po lewej. To przez nie, po latach, dostanie si\u0119 tu Don Alvaro, by zabra\u0107 Leonor\u0119, a chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej, przez ogromne drzwi po\u015brodku sceny, wejdzie niespodziewanie jej ojciec, Markiz Calatrava i zginie przez niezamierzony strza\u0142 z pistoletu Alvara. To pierwszy znak tytu\u0142owej mocy przeznaczenia, kt\u00f3rej nie b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 pohamowa\u0107 Carlo, ca\u0142kowicie i do ko\u0144ca za\u015blepiony \u201eobro\u0144ca honoru rodziny\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jonas Kaufmann (Don Alvaro) i Ludovic T\u00e9zier (Don Carlo) (c) ROH 2019 Bill Cooper<\/strong><\/p>\n

<\/a> Opisywany tu spektakl (27 marca) mia\u0142 w obsadzie wspania\u0142ych wykonawc\u00f3w. Ludmila Monastyrska i Jonas Kaufmann wcielili si\u0119 w role dwojga nieszcz\u0119snych kochank\u00f3w. Ona zdoby\u0142a ju\u017c du\u017c\u0105 owacj\u0119 po swej pierwszej arii (Me pellegrina ed orfana<\/em>) i bardzo wra\u017cliwie poprowadzi\u0142a rol\u0119 Leonory a\u017c do tragicznego ko\u0144ca w klasztornej pustelni; on, w miar\u0119 rozwoju opery coraz bardziej zachwycaj\u0105cy \u015bpiewem, pokaza\u0142 ca\u0142e pi\u0119kno swej postaci, kt\u00f3rej prawd\u0119 r\u00f3wnie stopniowo ods\u0142ania\u0142. Ich portrety psychologiczne dope\u0142nia\u0142y elementy plastyczne przedstawienia. Bardzo udanym rozwi\u0105zaniem by\u0142y na przyk\u0142ad kilkusekundowe projekcje wideo na tle ca\u0142ej sceny, ukazuj\u0105ce m.in. to, co Leonora widzi w natr\u0119tnie powracaj\u0105cych my\u015blach: umieraj\u0105cego ojca, rzucaj\u0105cego na ni\u0105 kl\u0105tw\u0119. Przybli\u017cone obrazy jej twarzy ods\u0142ania\u0142y jej przera\u017cenie i poczucie winy.<\/p>\n

Z obrazem psychiki Don Alvara uderzaj\u0105co wsp\u00f3\u0142gra\u0142a scenografia III aktu (obraz pustkowia, wypalonych drzew i fragmentu pa\u0142acowej zabudowy, co mo\u017cna by\u0142o odebra\u0107 jako aluzj\u0119 do jego zatajonego arystokratycznego pochodzenia). Jest on w\u00f3wczas \u017co\u0142nierzem hiszpa\u0144skiej armii, do kt\u00f3rej zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 w przekonaniu, \u017ce Leonora ju\u017c nie \u017cyje. Co prawda nie jest ta scena do ko\u0144ca ponura, bo pojawia si\u0119 w niej sporo postaci kobiecych, wyzywaj\u0105co i kolorowo ubranych, szukaj\u0105cych w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy zarobku. Alvaro tego nawet nie widzi, bo jest ju\u017c psychicznie w zupe\u0142nie innym wymiarze. Gdy po jego niedoko\u0144czonym pojedynku z Carlo budzi si\u0119 ca\u0142y wojskowy ob\u00f3z, rozpoczyna si\u0119 du\u017ca scena ukazuj\u0105ca obozowe \u017cycie. Scenografia i kostiumy skrz\u0105 si\u0119 kolorami, gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 komedianci, vivandi\u00e8res<\/em> oraz Preziosilla przepowiadaj\u0105ca przysz\u0142o\u015b\u0107. Scena ta przekszta\u0142ca si\u0119 w samoistny show<\/em> akrobatyczo-taneczny, czym jednak razi i za bardzo oddala si\u0119 od stylu opery.<\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do Alvara, posta\u0107 m\u015bciwego brata Leonory, Carla, nie ulega \u017cadnej zmianie, daje za\u015b wspania\u0142e pole do wokalnego popisu. Wybitny francuski baryton Ludovic T\u00e9zier wykorzysta\u0142 to w spos\u00f3b maksymalny. Podobnie Ferruccio Furlanetto (Padre Guardiano) magnetyzowa\u0142 przepi\u0119knym g\u0142osem i \u015bwietnym aktorstwem. Jako \u201eprawa r\u0119ka\u201d granej przez niego postaci, Fra Melitone, \u015bwietnie sprawdzi\u0142 si\u0119 Alessandro Corbelli, ze swoim pi\u0119knym g\u0142osem i vis comica<\/em>. To w\u0142a\u015bnie on oraz \u015bwietna Veronica Simeoni jako Preziosilla byli motorem wielu element\u00f3w buffo w tej produkcji.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Anna Netrebko (Leonora) i Robert Lloyd (Markiz Calatrava) (c) ROH 2019 Bill Cooper<\/strong><\/p>\n

Niewielk\u0105 rol\u0119 ma na pocz\u0105tku tej opery Markiz Calatrava, ale ze wzgl\u0119du na wykonawc\u0119, Roberta Lloyda, nie mo\u017cna o niej nie wspomnie\u0107, skoro mowa tu o wybitnej obsadzie przedstawienia i zachwycaj\u0105cych g\u0142osach. One wszystkie przyczyni\u0142y si\u0119 do tego, \u017ce ta opera, poza partiami orkiestrowymi i ch\u00f3ralnymi, kt\u00f3rych \u017car i subtelno\u015bci \u015bwietnie wydoby\u0142 Pappano, rozb\u0142ys\u0142a swym pi\u0119knem nie tylko w scenach kameralnych, ale i w ensamblach. Krytyk muzyczny \u201eThe Times\u201d Richard Morrison, kt\u00f3ry ogl\u0105da\u0142 to przedstawienie w obsadzie identycznej z wyj\u0105tkiem roli Leonory (Anna Netrebko) napisa\u0142 w swej recenzji: \u201ePrawda jest taka, \u017ce w tym roku nie us\u0142yszymy lepiej za\u015bpiewanego i zagranego Verdiego\u201d (t\u0142um. ao). Rzeczywi\u015bcie by\u0142o to prawdziwe \u015bwi\u0119to dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w operowego \u015bpiewu.<\/p>\n

Agnieszka Oko\u0144ska<\/strong><\/p>\n

G. Verdi \u201eLa forza del destino\u201d, Royal Opera House, Covent Garden, marzec-kwiecie\u0144 2019, re\u017c. C. Loy, dyr. A. Pappano<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak w greckiej tragedii, nie mo\u017cna tu uciec od losu. O wszystkim decyduje tytu\u0142owa \u201emoc przeznaczenia\u201d, kt\u00f3ra maluje przysz\u0142o\u015b\u0107 w ciemnych barwach. Ju\u017c nawet pocz\u0105tek tej opery spowija mrok, gdy Don Alvaro przybywa noc\u0105 do domu ukochanej Leonory (Sewilla, po\u0142. XVIII wieku). Wsp\u00f3lnie planuj\u0105 ucieczk\u0119 przed jej nielito\u015bciwym ojcem, odmawiaj\u0105cym zgody na ich zwi\u0105zek. W tle straszy widmo wojny, zatem ani ma\u0142y \u015bwiat domowy, ani ten wielki na zewn\u0105trz, nie sprzyjaj\u0105 marzeniom m\u0142odych o \u017cyciu razem, w szcz\u0119\u015bciu i pokoju. W najnowszej produkcji \u201eLa forza del destino\u201d G. Verdiego w Royal Opera House (marzec-kwiecie\u0144 2019, re\u017c. C. Loy, dyr. A. Pappano) wykorzystano jednak szerok\u0105 palet\u0119 barw w scenografii i w kostiumach, a tak\u017ce \u015brodki wyrazu z ca\u0142ej skali od opery seria po oper\u0119 buffa. Dodatkowo w wybitnej obsadzie, Verdiowskie dzie\u0142o zab\u0142ys\u0142o pe\u0142ni\u0105 swego pi\u0119kna.<\/p>\n","protected":false},"author":1429,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-8070","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-pl","no-post-thumbnail"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8070"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49749,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8070\/revisions\/49749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}