{"id":7189,"date":"2018-06-06T08:44:37","date_gmt":"2018-06-06T08:44:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.veritasfoundation.co.uk\/gazetaniedzielna\/?p=7189"},"modified":"2026-08-18T10:16:34","modified_gmt":"2026-08-18T09:16:34","slug":"bl-hanna-chrzanowska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/2018\/06\/06\/bl-hanna-chrzanowska\/","title":{"rendered":"Patronka na nasze czasy"},"content":{"rendered":"

B\u0142. Hanna Chrzanowska<\/span><\/strong> mia\u0142a wszelkie mo\u017cliwo\u015bci, by pokierowa\u0107 swym \u017cyciem, jak tylko pragn\u0119\u0142a. Pochodzi\u0142a z rodziny bardzo zamo\u017cnej, o wysokim statusie spo\u0142ecznym (ze strony matki zapewniali go przedsi\u0119biorcy i filantropi, ze strony ojca – ziemianie). Urodzona w Warszawie, jeszcze w dzieci\u0144stwie przenios\u0142a si\u0119 wraz z rodzicami do Krakowa, gdzie jej ojciec otrzyma\u0142 posad\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Wybitny historyk literatury prof. Ignacy Chrzanowski na pewno m\u00f3g\u0142 liczy\u0107, \u017ce c\u00f3rka pod\u0105\u017cy szlakiem kariery akademickiej. Hanna, cho\u0107 podj\u0119\u0142a studia polonistyczne i para\u0142a si\u0119 pisarstwem, wybra\u0142a jednak inn\u0105 drog\u0119 i w nadzwyczajny spos\u00f3b rozwin\u0119\u0142a dzie\u0142o zacz\u0119te przez swych przodk\u00f3w ze strony matki.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Spotkanie w polskiej parafii Little Brompton w Londynie, 13 maja br. <\/span><\/span>P<\/span><\/span>osta\u0107 i \u017cycie b\u0142. Hanny Chrzanowskiej\u00a0przybli\u017cy\u0142a <\/span><\/span>dr Ma\u0142gorzata Brykczy\u0144ska,<\/span><\/span> <\/span><\/span>cz\u0142onkini Katolickiego Stowarzyszenia Piel\u0119gniarek Krakowskich, autorka pierwszej pracy doktorskiej na temat Hanny Chrzanowskiej w j\u0119zyku angielskim, przesz\u0142o 25 lat temu. Od lat na jej temat pisze, wyg\u0142asza odczyty i referaty, zar\u00f3wno w Polsce jak i w Wielkiej Brytanii, a ostatnio r\u00f3wnie\u017c w Stanach Zjednoczonych. <\/span><\/span><\/em><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Zofia Szlenkier\u00f3wna (siostra matki Hanny Chrzanowskiej) ze swego spadku po rodzicach ufundowa\u0142a w 1913 roku w Warszawie szpital im. Karola i Marii (od imion rodzic\u00f3w). To tam trafi\u0142a na jaki\u015b czas tu\u017c po wybuchu I wojny \u015bwiatowej Hanna. Jak p\u00f3\u017aniej pisa\u0142a, \u201eAle chocia\u017c my\u015bl\u0119 o lekarzach Szpitala im. Karola i Marii z prawdziwym uznaniem, nie oni zagarn\u0119li moje serce\u201d; Hann\u0119 zauroczy\u0142a piel\u0119gnuj\u0105ca j\u0105 \u201epani Aniela\u201d. Mo\u017cna to uzna\u0107 za jedno z pierwszych do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re pchn\u0119\u0142y Hann\u0119 w kierunku piel\u0119gniarstwa. Mia\u0142o si\u0119 ono okaza\u0107 niezwykle owocn\u0105 drog\u0105 zawodow\u0105 i jednocze\u015bnie drog\u0105 ku \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/span><\/p>\n

\u017byciu i dzie\u0142u b\u0142ogos\u0142awionej Hanny Chrzanowskiej po\u015bwi\u0119cono spotkanie w polskiej parafii Little Brompton w Londynie 13 maja br., tu\u017c po wieczornej mszy \u015bw. pod przewodnictwem Rektora PMK ks. pra\u0142ata Stefana Wyl\u0119\u017cka. Prelekcj\u0119 dr Ma\u0142gorzaty Brykczy\u0144skiej, ilustrowan\u0105 licznymi zdj\u0119ciami, zorganizowa\u0142 KOW Veritas wraz z proboszczem parafii ks. Bartoszem Rajewskim, dwa tygodnie po uroczysto\u015bciach beatyfikacyjnych w Krakowie. By\u0142a to \u015bwietna okazja poznania fakt\u00f3w z \u017cycia B\u0142ogos\u0142awionej, jej rodziny oraz os\u00f3b, ktore wywar\u0142y zasadniczy wp\u0142yw na dzie\u0142o mi\u0142osierdzia, jakiemu po\u015bwi\u0119ci\u0142a ona swe \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Przebudzenie i praca u podstaw<\/strong><\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tek tej drogi nie by\u0142 jeszcze przepojony, jak p\u00f3\u017aniej, duchem religijno\u015bci, lecz wyp\u0142ywa\u0142 z tak naturalnej dla Hanny od dzieci\u0144stwa wra\u017cliwo\u015bci na drugiego cz\u0142owieka. (\u201eW domu ma\u0142o by\u0142o pobo\u017cno\u015bci; nominalnie ojciec by\u0142 katolikiem, matka luterank\u0105\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142a prelegentka, dodaj\u0105c \u017ce i sama Hanna nie czu\u0142a si\u0119 dobrze w szkole urszulanek z powodu \u201enadmiaru\u201d praktyk religijnych.) Wskazuj\u0105c na \u017ar\u00f3d\u0142a religijnego przebudzenia, dr Ma\u0142gorzata Brykczy\u0144ska m\u00f3wi\u0142a o stypendialnym pobycie Hanny w Pary\u017cu, kiedy to podziwia\u0142a ona pi\u0119kno tamtejszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, a tak\u017ce o w\u0105tkach autobiograficznych kilku powie\u015bci Hanny, inspirowanych tamtymi do\u015bwiadczeniami.<\/span><\/p>\n

Kiedy Hanna wr\u00f3ci\u0142a z Francji, gdzie poznawa\u0142a tamtejszy model piel\u0119gniarstwa \u015brodowiskowego, podj\u0119\u0142a prac\u0119 instruktorki w nowo za\u0142o\u017conej krakowskiej szkole dla piel\u0119gniarek. Od tego czasu pracowa\u0142a jako nauczycielka, ale te\u017c ca\u0142y czas w \u015brodowisku. Swoim podopiecznym przybli\u017ca\u0142a ide\u0119 i praktyk\u0119 domowej opieki nad ob\u0142o\u017cnie chorymi. Podczas prelekcji mo\u017cna by\u0142o pozna\u0107 dzieje jej rodziny podczas II wojny \u015bwiatowej. Hanna prze\u017cywa\u0142a z matk\u0105 dramat utraty ojca, brata, ciotki Zofii, jednocze\u015bnie pracuj\u0105c bardzo intensywnie w Radzie G\u0142\u00f3wnej Opieku\u0144czej, udzielaj\u0105c pomocy uchod\u017acom, ubogim, bezdomnym (zje\u017cd\u017caj\u0105cym si\u0119 z ca\u0142ej Polski do Krakowa) oraz szukaj\u0105c schronienia dla \u017cydowskich dzieci.<\/span><\/p>\n

Po wojnie Hanna kontynuowa\u0142a prac\u0119 pedagogiczn\u0105 i \u015brodowiskow\u0105, ale napotyka\u0142a na trudno\u015bci ze strony komunistycznych w\u0142adz, podejrzewaj\u0105cych j\u0105 o propagowanie religijno\u015bci w\u015br\u00f3d piel\u0119gniarek (m.in. pielgrzymki na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119). Istotnie, sta\u0142a si\u0119 ona osob\u0105 g\u0142\u0119boko religijn\u0105; w latach 1950-tych zacz\u0119\u0142a je\u017adzi<\/span><\/p>\n

do klasztoru w Ty\u0144cu, a w 1956 r. zosta\u0142a oblatk\u0105 benedykty\u0144sk\u0105. Nigdy si\u0119 z tym nie afiszowa\u0142a, cz\u0119\u015bciowo ze wzgl\u0119du na komunistyczny re\u017cim – m\u00f3wi\u0142a dr Ma\u0142gorzata Brykczy\u0144ska – ale te\u017c by\u0142a po prostu taka z natury. <\/span><\/p>\n

Ostatecznie utraci\u0142a zatrudnienie i przesz\u0142a na wczesn\u0105 emerytur\u0119, nie zamierza\u0142a jednak pozostawi\u0107 swoich podopiecznych. Pracy by\u0142o ogromnie du\u017co, bo chorych znajdowano coraz wi\u0119cej (niesamowite jest, jak Hanna umia\u0142a do nich dociera\u0107), a r\u0105k do pracy nie przybywa\u0142o. Punktem zwrotnym na tej drodze okaza\u0142o si\u0119 spotkanie z bp. krakowskim Karolem Wojty\u0142\u0105, kt\u00f3ry umo\u017cliwi\u0142 wraz z ks. infu\u0142atem Ferdynandem Machayem rozw\u00f3j piel\u0119gniarstwa parafialnego. Po latach b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142, jak wiele zawdzi\u0119cza tej nadzwyczajnej kobiecie w swym rozumieniu natury choroby i cierpienia. (Z Hann\u0105 nie raz odwiedza\u0142 ob\u0142o\u017cnie chorych i jak przyzna\u0142, wizyty w domach tych ludzi, o kt\u00f3rych wydawa\u0142o si\u0119 zapomnia\u0142 ca\u0142y \u015bwiat, by\u0142y dla niego prawdziwym szokiem \u2013 tak straszne by\u0142y nierzadko warunki i zaniedbanie, w jakich egzystowali.)<\/span><\/p>\n

Piel\u0119gniarstwo parafialne, mimo oporu niejednego ksi\u0119dza a przy wielkiej determinacji Hanny, zacz\u0119\u0142o powoli si\u0119 rozwija\u0107. Zacz\u0119to od pojedynczych podopiecznych, a przez lata ich liczba przekroczy\u0142a tysi\u0105c. To wszystko dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu nie tylko profesjonalnych piel\u0119gniarek, ale i os\u00f3b przyuczonych, jak siostry zakonne, a na p\u00f3\u017aniejszym etapie tak\u017ce m\u0142odzie\u017cy, do kt\u00f3rej apelowa\u0142a Hanna i ksi\u0119\u017ca podczas mszy \u015bw. Opr\u00f3cz codziennej pomocy udawa\u0142o si\u0119 nadzwyczajnym wysi\u0142kiem organizowa\u0107 rekolekcje dla chorych w Trzebini, na kt\u00f3re je\u017adzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c kard. Karol Wojty\u0142a.<\/span><\/p>\n

Prostota i mi<\/strong>\u0142o<\/strong>\u015b\u0107<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Niesamowite, jak od pierwszego spotkania z p\u00f3\u017aniejszym Papie\u017cem (niestety Hanna nie do\u017cy\u0142a jego wyboru na Stolice Piotrow\u0105) rozwin\u0119\u0142o si\u0119 jej dzie\u0142o mi\u0142osierdzia i \u017ce to w\u0142a\u015bnie z osob\u0105 towarzysz\u0105c\u0105 Hannie podczas tego spotkania, Zofi\u0105 Szlendak, zwi\u0105zany jest w dalszych latach cud uzdrowienia, zasadniczy w procesie beatyfikacyjnym Hanny. To dzie\u0142o znajduje kontynuacj\u0119 nie tylko w pracach \u015brodowiskowych, ale i w ustanowionym przez Papie\u017ca-Polaka obchodzonym co roku 11 lutego \u015awiatowym Dniu Chorego.<\/span><\/p>\n

<\/a> Hanna Chrzanowska zmar\u0142a w 1973 r. Kard. Wojty\u0142a odprawia\u0142 msz\u0119 \u015bw. \u017ca\u0142obn\u0105 i prowadzi\u0142 kondukt. Obecny by\u0142 m.in. ks. Franciszek Macharski, ks. Stanis\u0142aw Dziwisz, siostry zakonne, podopieczni i t\u0142umy innych ludzi; \u201eca\u0142y Krakow si\u0119 zjecha\u0142\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a dr Ma\u0142gorzata Brykczy\u0144ska. Pami\u0119\u0107 o Hannie i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 jej by\u0142y wielkie \u2013 podkre\u015bli\u0142a \u2013 i z czasem wcale nie mala\u0142y. Wr\u0119cz przeciwnie. Ludzie pami\u0119tali jej nadzwyczajn\u0105 dobro\u0107, po\u015bwi\u0119cenie, \u201ewewn\u0119trzny spok\u00f3j, ale i wewn\u0119trzny \u017car\u201d (s\u0142owa Karola Wojty\u0142y), mi\u0142o\u015b\u0107 do ludzi, profesjonalizm. Przyci\u0105ga\u0142a ich do siebie r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 prostot\u0105 i humorem. By\u0142a pogodna, nios\u0142a rado\u015b\u0107, kocha\u0142a przyrod\u0119, literatur\u0119, sztuk\u0119. Jej wiara religijna by\u0142a bardzo g\u0142\u0119boka, ale i cicha. Zaleca\u0142a te\u017c, by nie narzuca\u0107 pobo\u017cno\u015bci podopiecznym. Owszem, modli si\u0119 za chorego, modli si\u0119 z nim, ale nie narzuca mu modlitwy. Najwa\u017cniejsze by\u0142o zadba\u0107 o jego cia\u0142o, by cierpi\u0105cy m\u00f3g\u0142 uwolni\u0107 w sobie pok\u0142ady duchowo\u015bci, a w rozmowie nie probowa\u0107 uspokaja\u0107 jego \u017calu do losu gotowymi odpowiedziami, ale raczej m\u00f3wi\u0107, \u017ce cierpienie to tajemnica. <\/span><\/p>\n

Prelekcj\u0119 dr Ma\u0142gorzaty Brykczy\u0144skiej zamkn\u0119\u0142y przytoczone przez ni\u0105, bardzo znamienne s\u0142owa Hanny: \u201eD\u0142ugie lata by\u0142am instruktork\u0105, dyrektork\u0105. Kierowa\u0142am, rz\u0105dzi\u0142am, egzaminowa\u0142am. Co za rado\u015b\u0107 na stare lata dorwa\u0107 si\u0119 do chorych: my\u0107, szorowa\u0107, otrz\u0105sa\u0107 pch\u0142y. Prostota, zwyczajno\u015b\u0107 zabieg\u00f3w \u2013 to najwa\u017cniejsze dla chorego. Wycofa\u0107 siebie, pu\u015bci\u0107 si\u0119 na szerokie wody mi\u0142o\u015bci, nie z zaci\u015bni\u0119tymi z\u0119bami, nie dla umartwiania, nie dla przymusu, nie traktowa\u0107 chorego jak drabiny do nieba. Chyba tylko wtedy, kiedy jeste\u015bmy wolne od siebie, naprawd\u0119 s\u0142u\u017cymy Chrystusowi w chorych\u201d (z ksi\u0105\u017cki: <\/span>Rado\u015b\u0107 dawania. Hanna Chrzanowska we wspomnieniach, listach, anegdotach<\/em><\/span>, oprac. Marzena Florkowska, Krak\u00f3w 2010<\/span>).<\/span><\/span><\/p>\n

Na koniec spotkania w parafii Little Brompton ks. Bartosz Rajewski podkre\u015b<\/span>li\u0142, \u017ce b\u0142. Hanna Chrzanowska to patronka na te czasy, kiedy potrzebujemy wi\u0119cej piel\u0119gniarek, potrzeba os\u00f3b, ktore chcia\u0142yby wykonywa\u0107 ten trudny, w Polsce nieop\u0142acalny zaw\u00f3d. Mo\u017cna tylko doda\u0107: piel\u0119gniarek aspiruj\u0105cych do idea\u0142u, jaki swym \u017cyciem i dzie\u0142em podyktowa\u0142a Hanna.<\/span><\/p>\n

Tekst i fot.: Agnieszka Oko\u0144ska<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

B\u0142. Hanna Chrzanowska mia\u0142a wszelkie mo\u017cliwo\u015bci, by pokierowa\u0107 swym \u017cyciem, jak tylko pragn\u0119\u0142a. Pochodzi\u0142a z rodziny bardzo zamo\u017cnej, o wysokim statusie spo\u0142ecznym (ze strony matki zapewniali go przedsi\u0119biorcy i filantropi, ze strony ojca – ziemianie). Urodzona w Warszawie, jeszcze w dzieci\u0144stwie przenios\u0142a si\u0119 wraz z rodzicami do Krakowa, gdzie jej ojciec otrzyma\u0142 posad\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Wybitny historyk literatury prof. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1429,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-7189","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-pl","no-post-thumbnail"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49753,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189\/revisions\/49753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}