{"id":50872,"date":"2026-11-05T17:11:14","date_gmt":"2026-11-05T17:11:14","guid":{"rendered":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/2026\/11\/05\/niepodleglosc-wyrosla-z-polskiej-ziemi\/"},"modified":"2026-11-12T11:02:43","modified_gmt":"2026-11-12T11:02:43","slug":"niepodleglosc-wyrosla-z-polskiej-ziemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/2026\/11\/05\/niepodleglosc-wyrosla-z-polskiej-ziemi\/","title":{"rendered":"Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wyros\u0142a z polskiej ziemi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od kosynier\u00f3w i powsta\u0144c\u00f3w, przez parafie i szko\u0142y, do odbudowy Rzeczypospolitej<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11 listopada \u2013 pami\u0119\u0107 o pokoleniach, kt\u00f3re odzyska\u0142y wolno\u015b\u0107<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra zaczyna\u0142a si\u0119 od cz\u0142owieka<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11 listopada 1918 r. niepodleg\u0142o\u015b\u0107 nie zosta\u0142a Polakom podarowana. Jej odzyskanie poprzedzi\u0142y pokolenia walk, politycznych spor\u00f3w, przemian spo\u0142ecznych i cierpliwej pracy nad ocaleniem j\u0119zyka oraz kultury. W zbiorowej pami\u0119ci powracaj\u0105 nazwiska Pi\u0142sudskiego, Dmowskiego, Paderewskiego, Witosa, Korfantego i Daszy\u0144skiego. Zanim jednak mogli dzia\u0142a\u0107 na rzecz odradzaj\u0105cego si\u0119 pa\u0144stwa, miliony ludzi musia\u0142y nauczy\u0107 si\u0119 my\u015ble\u0107 o Polsce nie jako o utraconym wspomnieniu, lecz jako o wsp\u00f3lnym zobowi\u0105zaniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tej historii szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 ch\u0142opi, stanowi\u0105cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w ziem polskich. Ich droga do \u015bwiadomego obywatelstwa przebiega\u0142a nie tylko na polach bitew, lecz r\u00f3wnie\u017c w szko\u0142ach, parafiach, czytelniach i organizacjach gospodarczych. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki pomaga\u0142 przechowywa\u0107 narodow\u0105 pami\u0119\u0107, a duchowni byli kapelanami powsta\u0144c\u00f3w, nauczycielami, organizatorami sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci i opieki spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Od Rac\u0142awic do powsta\u0144 narodowych<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konstytucja 3 maja 1791 r. obj\u0119\u0142a ch\u0142op\u00f3w opiek\u0105 prawa, cho\u0107 nie znosi\u0142a pa\u0144szczyzny. Po wojnie w obronie Konstytucji i drugim rozbiorze, 24 marca 1794 r. Tadeusz Ko\u015bciuszko z\u0142o\u017cy\u0142 na krakowskim rynku przysi\u0119g\u0119 jako Naczelnik powstania. 4 kwietnia pod Rac\u0142awicami oko\u0142o czterotysi\u0119czne si\u0142y polskie stoczy\u0142y bitw\u0119 z wojskami rosyjskimi. W decyduj\u0105cym ataku na artyleri\u0119 uczestniczyli kosynierzy; wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 Wojciech Bartosz z Rz\u0119dowic, zapami\u0119tany jako Bartosz G\u0142owacki. Zwyci\u0119stwo nie rozstrzygn\u0119\u0142o los\u00f3w insurekcji, lecz uzna\u0142o odwag\u0119 ch\u0142op\u00f3w. Uniwersa\u0142 po\u0142aniecki z 7 maja ogranicza\u0142 powinno\u015bci pa\u0144szczy\u017aniane i zapewnia\u0142 ch\u0142opom wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 oraz ochron\u0119 prawn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W czerwcu powsta\u0144cy ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119 pod Szczekocinami, a w pa\u017adzierniku pod Maciejowicami Ko\u015bciuszko dosta\u0142 si\u0119 do niewoli. Chor\u0105giew regimentu kosynier\u00f3w z napisem \u201e\u017bywi\u0105 y broni\u0105\u201d utrwali\u0142a przekonanie, \u017ce polska wie\u015b mo\u017ce zar\u00f3wno utrzymywa\u0107 kraj swoj\u0105 prac\u0105, jak i stawa\u0107 w jego zbrojnej obronie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nadziej\u0119 na odzyskanie pa\u0144stwowo\u015bci podtrzymywa\u0142y Legiony Polskie tworzone od 1797 r. przez gen. Jana Henryka D\u0105browskiego, a nast\u0119pnie Ksi\u0119stwo Warszawskie powsta\u0142e w 1807 r. 29 listopada 1830 r. wybuch\u0142o powstanie listopadowe. Bitwy pod Stoczkiem, Olszynk\u0105 Grochowsk\u0105 i Iganiami dowiod\u0142y determinacji \u017co\u0142nierzy, lecz kl\u0119ska pod Ostro\u0142\u0119k\u0105 i upadek Warszawy zako\u0144czy\u0142y zryw. Powsta\u0144cy nie rozwi\u0105zali kwestii ch\u0142opskiej: dla wielu mieszka\u0144c\u00f3w wsi sprawa gospodarstwa i osobistej wolno\u015bci pozostawa\u0142a bli\u017csza ni\u017c has\u0142a polityczne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-50857\" srcset=\"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-767x511.jpg 767w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-299x199.jpg 299w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-599x399.jpg 599w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-100x66.jpg 100w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1-1984x1322.jpg 1984w, https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/4-1.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rok 1846 i Wiosna Lud\u00f3w: dwie postawy polskiej wsi<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sprzeczno\u015bci te dramatycznie ujawni\u0142y si\u0119 w 1846 r. W Galicji w\u0142adze austriackie wykorzysta\u0142y konflikty mi\u0119dzy ch\u0142opami a ziemia\u0144stwem. Rabacja, kt\u00f3rej najbardziej znanym przyw\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 Jakub Szela, przynios\u0142a \u015bmier\u0107 mieszka\u0144com dwor\u00f3w i udaremni\u0142a przygotowania do powstania. Zaborca obr\u00f3ci\u0142 podzia\u0142y spo\u0142eczne przeciw polskiej sprawie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie mieszka\u0144cy Chocho\u0142owa i s\u0105siednich podhala\u0144skich wsi wyst\u0105pili przeciw Austrii. 21 lutego 1846 r. powsta\u0144cy pod kierownictwem ks. Leopolda Kmietowicza, ks. Micha\u0142a G\u0142owackiego \u201e\u015awiatope\u0142ka\u201d oraz nauczyciela Jana Kantego Andrusikiewicza rozbroili stra\u017c graniczn\u0105. Zryw szybko st\u0142umiono, a jego przyw\u00f3dc\u00f3w uwi\u0119ziono. Postawy ch\u0142op\u00f3w nie by\u0142y zatem jednolite.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiosna Lud\u00f3w w 1848 r. ponownie rozbudzi\u0142a nadzieje. W Wielkopolsce do polskich oddzia\u0142\u00f3w zg\u0142aszali si\u0119 tak\u017ce ch\u0142opi uzbrojeni w kosy; w Komitecie Narodowym dzia\u0142ali m.in. ks. Aleksy Prusinowski i ks. Jan Janiszewski. Po kl\u0119sce pod Ksi\u0105\u017cem oddzia\u0142y Ludwika Mieros\u0142awskiego zwyci\u0119\u017cy\u0142y pod Mi\u0142os\u0142awiem i Soko\u0142owem, gdzie wyr\u00f3\u017cnili si\u0119 kosynierzy. Przewaga militarna Prus doprowadzi\u0142a jednak do kapitulacji powstania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 i codzienna obrona polsko\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaborcy nie poprzestawali na podziale ziem Rzeczypospolitej. Pragn\u0119li r\u00f3wnie\u017c os\u0142abi\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 narodow\u0105 i pozyska\u0107 lojalno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi przez pog\u0142\u0119bianie dawnych podzia\u0142\u00f3w. Przeciwstawia\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. W parafialnej \u015bwi\u0105tyni spotykali si\u0119 polski dw\u00f3r i polska wie\u015b; przy tym samym o\u0142tarzu modlili si\u0119 przedstawiciele r\u00f3\u017cnych stan\u00f3w, czcz\u0105c Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 jako Kr\u00f3low\u0105 Korony Polskiej.&nbsp; W 1776 r. w\u0142adze austriackie d\u0105\u017cy\u0142y do zast\u0105pienia wezwania \u201eKr\u00f3lowo Korony Polskiej\u201d tytu\u0142em \u201eKr\u00f3lowa Galicji i Lodomerii\u201d; w 1908 r. Pius X zezwoli\u0142 na jego oficjalne u\u017cywanie w Litanii loreta\u0144skiej na okre\u015blonych ziemiach polskich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie by\u0142a to wy\u0142\u0105cznie obrona symboli. Ks. Augustyn Szamarzewski organizowa\u0142 w Wielkopolsce polskie instytucje gospodarcze, w tym Kas\u0119 Oszcz\u0119dno\u015bci i Po\u017cyczek w \u015arodzie w 1866 r. Jego dzie\u0142o rozwija\u0142 ks. Piotr Wawrzyniak, rozbudowuj\u0105c sie\u0107 bank\u00f3w ludowych i sp\u00f3\u0142dzielni.&nbsp; W 1901 r. dzieci we Wrze\u015bni sprzeciwi\u0142y si\u0119 narzuconemu nauczaniu religii po niemiecku; spotka\u0142y je ch\u0142osta i represje wobec rodzin. W obronie polskiego katechizmu wyst\u0119powa\u0142 tak\u017ce ks. Jan Laskowski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ksi\u0119\u017ca w\u015br\u00f3d ludu i powsta\u0144c\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ks. Piotr \u015aciegienny, pochodz\u0105cy z rodziny ch\u0142opskiej, w latach czterdziestych XIX wieku organizowa\u0142 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Kielecczyzny i Lubelszczyzny konspiracj\u0119, \u0142\u0105cz\u0105c walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 z trosk\u0105 o los ubogich. Aresztowany w 1844 r., zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107, p\u00f3\u017aniej zamienion\u0105 na zes\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">22 stycznia 1863 r. wybuch\u0142o powstanie styczniowe. Rz\u0105d Narodowy og\u0142osi\u0142 uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w, a powsta\u0144cze oddzia\u0142y stoczy\u0142y walki m.in. pod W\u0119growem, Siemiatyczami, Grochowiskami i \u017byrzynem. Mieszka\u0144cy wsi uczestniczyli w nich jako kosynierzy, dostawcy \u017cywno\u015bci i gospodarze udzielaj\u0105cy schronienia, cho\u0107 nie wszyscy poparli walk\u0119. Szczeg\u00f3ln\u0105 postaci\u0105 pozosta\u0142 ks. Stanis\u0142aw Brz\u00f3ska, kapelan i dow\u00f3dca dzia\u0142aj\u0105cy na Podlasiu. Walczy\u0142 od stycznia 1863 r., a op\u00f3r kontynuowa\u0142 tak\u017ce po rozbiciu g\u0142\u00f3wnych si\u0142 powsta\u0144czych. Schwytany, zosta\u0142 powieszony 23 maja 1865 r. w Soko\u0142owie Podlaskim. Duchowni odprawiali nabo\u017ce\u0144stwa za Ojczyzn\u0119, spowiadali \u017co\u0142nierzy, opatrywali rannych i pomagali rodzinom.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Od ch\u0142opskiej chaty do politycznego przyw\u00f3dztwa<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po kl\u0119skach powsta\u0144 coraz wi\u0119kszego znaczenia nabiera\u0142y praca organiczna, o\u015bwiata i rozw\u00f3j ruchu ludowego. Ks. Stanis\u0142aw Stoja\u0142owski, wydawca \u201eWie\u0144ca\u201d i \u201ePszcz\u00f3\u0142ki\u201d, zabiega\u0142 o edukacj\u0119 ch\u0142op\u00f3w i poszerzenie ich praw. Ksi\u0119\u017ca J\u00f3zef Londzin na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim i Stanis\u0142aw Adamski w Wielkopolsce \u0142\u0105czyli prac\u0119 spo\u0142eczn\u0105 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 narodow\u0105. O polskiej historii przypominali Mickiewicz, Orzeszkowa, Chopin i Matejko. \u201ePanorama Rac\u0142awicka\u201d, wystawiona we Lwowie w 1894 r., przywraca\u0142a pami\u0119\u0107 o kosynierach, za\u015b \u201eRota\u201d Marii Konopnickiej, wykonana w 1910 r. w Krakowie do muzyki Feliksa Nowowiejskiego, sta\u0142a si\u0119 manifestacj\u0105 sprzeciwu wobec germanizacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">28 lipca 1895 r. w Rzeszowie powsta\u0142o Stronnictwo Ludowe, od 1903 r. Polskie Stronnictwo Ludowe.&nbsp; Szczeg\u00f3ln\u0105 drog\u0119 przeszed\u0142 Wincenty Witos, urodzony w 1874 r. w ubogiej rodzinie ch\u0142opskiej w Wierzchos\u0142awicach. Od pracy na roli i samokszta\u0142cenia doszed\u0142 do dzia\u0142alno\u015bci parlamentarnej i przyw\u00f3dztwa PSL \u201ePiast\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wojna \u015bwiatowa, Legiony i droga do listopada<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1914 r. Polacy znale\u017ali si\u0119 w armiach walcz\u0105cych ze sob\u0105 zaborc\u00f3w. 6 sierpnia z Krakowa wyruszy\u0142a Pierwsza Kompania Kadrowa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, a nast\u0119pnie powsta\u0142y Legiony Polskie. Walki pod \u0141owcz\u00f3wkiem, Konarami, Jastkowem i Kostiuchn\u00f3wk\u0105 pokaza\u0142y cen\u0119 budowania polskiej si\u0142y zbrojnej. W szeregach s\u0142u\u017cyli tak\u017ce synowie ch\u0142opskich rodzin. \u017bo\u0142nierzom towarzyszyli kapelani: o. Kosma Lenczowski i ks. J\u00f3zef Pana\u015b; ks. Kazimierz Lutos\u0142awski prowadzi\u0142 duszpasterstwo w\u015br\u00f3d polskich formacji w Rosji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inn\u0105 drog\u0119 wybra\u0142 Roman Dmowski, zabiegaj\u0105c o mi\u0119dzynarodowe poparcie dla odrodzenia Polski. Powsta\u0142y w 1917 r. Komitet Narodowy Polski reprezentowa\u0142 polskie interesy wobec ententy, a we Francji formowa\u0142a si\u0119 Armia Polska gen. J\u00f3zefa Hallera. Ignacy Jan Paderewski wykorzystywa\u0142 mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119 w zabiegach o polsk\u0105 spraw\u0119; Wojciech Korfanty walczy\u0142 o prawa Polak\u00f3w w parlamencie niemieckim, Ignacy Daszy\u0144ski podnosi\u0142 postulaty demokratyczne i spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielka wojna przynios\u0142a wsi rekwizycje, pob\u00f3r i zniszczenia, ale r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszy\u0142a jej udzia\u0142 w organizacjach niepodleg\u0142o\u015bciowych. Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 jesieni\u0105 1918 r. 7 pa\u017adziernika Rada Regencyjna og\u0142osi\u0142a deklaracj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci; 19 pa\u017adziernika powsta\u0142a Rada Narodowa Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego z udzia\u0142em ks. J\u00f3zefa Londzina. 28 pa\u017adziernika w Krakowie utworzono Polsk\u0105 Komisj\u0119 Likwidacyjn\u0105, kierowan\u0105 przez Wincentego Witosa. Syn ch\u0142opskiej rodziny stan\u0105\u0142 na czele instytucji przejmuj\u0105cej w\u0142adz\u0119 od zaborcy. 31 pa\u017adziernika Polacy przej\u0119li kontrol\u0119 nad Krakowem; od 1 listopada walczono o Lw\u00f3w. 7 listopada w Lublinie powsta\u0142 rz\u0105d Ignacego Daszy\u0144skiego. 10 listopada Pi\u0142sudski wr\u00f3ci\u0142 z Magdeburga, nazajutrz Rada Regencyjna przekaza\u0142a mu w\u0142adz\u0119 wojskow\u0105, a 14 listopada cywiln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 jako dziedzictwo pracy i ofiary<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11 listopada przypomina zwyci\u0119stwo, kt\u00f3rego nie da\u0142oby si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 bez wcze\u015bniejszej przemiany ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. W 1794 r. ch\u0142op z kos\u0105 stan\u0105\u0142 przed rosyjskimi dzia\u0142ami; w 1846 r. g\u00f3rale walczyli u boku ksi\u0119\u017cy i nauczyciela; w 1863 r. mieszka\u0144cy wsi wspierali powsta\u0144cze oddzia\u0142y. P\u00f3\u017aniej budowali banki, czytelnie, w\u0142asne organizacje i przedstawicielstwo polityczne. Duchowni bronili wiary, polskiego j\u0119zyka i narodowej pami\u0119ci, a polskie parafie \u0142\u0105czy\u0142y ludzi r\u00f3\u017cnych stan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niepodleg\u0142o\u015bci nie odzyskali wy\u0142\u0105cznie wybitni przyw\u00f3dcy. Jej wielkim bohaterem zbiorowym by\u0142 nar\u00f3d polski, kt\u00f3ry potrafi\u0142 wykorzysta\u0107 sprzyjaj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 i w\u0142asnym wysi\u0142kiem odbudowa\u0107 pa\u0144stwo. Szczeg\u00f3lna wdzi\u0119czno\u015b\u0107 nale\u017cy si\u0119 polskiej wsi. Z ch\u0142opskich gospodarstw wysz\u0142y tysi\u0105ce \u017co\u0142nierzy odrodzonego Wojska Polskiego, kt\u00f3rzy walczyli o granice Rzeczypospolitej, w Powstaniu Wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej. W 1920 r. rami\u0119 w rami\u0119 z robotnikami, inteligencj\u0105 i ochotnikami bronili wolno\u015bci przed Robotniczo-Ch\u0142opsk\u0105 Armi\u0105 Czerwon\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia niepodleg\u0142o\u015bci zapisana zosta\u0142a nie tylko w traktatach i na polach bitew, lecz tak\u017ce w wiejskich zagrodach, parafialnych \u015bwi\u0105tyniach, szkolnych \u0142awkach i rodzinnych domach. Warto o tym pami\u0119ta\u0107, stoj\u0105c 11 listopada przy narodowym sztandarze: Ojczyzn\u0119 buduje si\u0119 nie tylko wtedy, gdy trzeba odda\u0107 za ni\u0105 \u017cycie, ale r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy trzeba uczciwie dla niej pracowa\u0107 i wychowa\u0107 nast\u0119pne pokolenie.,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ks. por. Wojciech Nowak<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">kapelan 15 Lubuskiej Brygady Obrony Terytorialnej<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">dr hab. Przemys\u0142aw S\u0142owi\u0144ski<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akademia im. Jakuba z Parady\u017ca w Gorzowie Wielkopolskim<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od kosynier\u00f3w i powsta\u0144c\u00f3w, przez parafie i szko\u0142y, do odbudowy Rzeczypospolitej 11 listopada \u2013 pami\u0119\u0107 o pokoleniach, kt\u00f3re odzyska\u0142y wolno\u015b\u0107 Wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra zaczyna\u0142a si\u0119 od cz\u0142owieka 11 listopada 1918 r. niepodleg\u0142o\u015b\u0107 nie zosta\u0142a Polakom podarowana. Jej odzyskanie poprzedzi\u0142y pokolenia walk, politycznych spor\u00f3w, przemian spo\u0142ecznych i cierpliwej pracy nad ocaleniem j\u0119zyka oraz kultury. W zbiorowej pami\u0119ci powracaj\u0105 nazwiska Pi\u0142sudskiego, Dmowskiego, Paderewskiego, &#8230; <a href=\"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/2026\/11\/05\/niepodleglosc-wyrosla-z-polskiej-ziemi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1429,"featured_media":50873,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-50872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50875,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50872\/revisions\/50875"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}