Oba dramaty zamieszczone w tym tomie \u2013 tak r\u00f3\u017cne pod wzgl\u0119dem czasu, miejsca oraz skali dziej\u0105cych si\u0119 w nich wydarze\u0144 \u2013 prowadz\u0105 czytelnika ku podobnym pytaniom. Czy mowa o cz\u0142owieku XX-wiecznym, czy o postaci z odleg\u0142ej historii, przedstawione dylematy maj\u0105 wymiar uniwersalny. Z powodzeniem odnajdzie si\u0119 w nich i dzisiejszy czytelnik \u2013 z pocz\u0105tku nowego tysi\u0105clecia.
<\/p>\n\n\n\n
Czy zaufa\u0107 sobie, czy Bogu? W\u0142asnym obliczeniom i mo\u017cliwo\u015bciom, czy Opatrzno\u015bci? – Ka\u017cdy wyb\u00f3r ma w tych dramatach swych zwolennik\u00f3w. R\u00f3\u017cne s\u0105 ich drogi, bywa jednak, \u017ce one si\u0119 krzy\u017cuj\u0105, a spotkania prowadz\u0105 do konfrontacji. W \u201eCzasie pojednanym\u201d jest to zderzenie stylu \u017cycia i mentalno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych, fikcyjnych postaci: apodyktycznego, twardo st\u0105paj\u0105cego po ziemi ojca i zapatrzonego w zupe\u0142nie inne, niematerialne warto\u015bci syna, a w \u201eLeonie I\u201d \u2013 historycznych: tytu\u0142owego papie\u017ca, kt\u00f3rego ca\u0142ym or\u0119\u017cem jest wiara w Boga, i brutalnego wodza Hun\u00f3w, Attyli.<\/p>\n\n\n\n
W tych starciach (tak ekstremalnie r\u00f3\u017cnych, bo z jednej strony bardzo prywatnych, rodzinnych, a z drugiej \u2013 z wielkiej sceny dziej\u00f3w Europy) obserwujemy wymian\u0119 pogl\u0105d\u00f3w, ale i dialogi, jakie te postaci prowadz\u0105 w swym wn\u0119trzu lub z osobami zaufanymi. Stajemy si\u0119 \u015bwiadkami ich niepokoj\u00f3w, waha\u0144, ale i dojrzewania do radykalnych decyzji, czasem niebywa\u0142ych, jak rzucony rozkaz totalnego odwrotu w przypadku azjatyckiego wodza zagra\u017caj\u0105cego Rzymowi. Innym razem ogl\u0105damy nie tak spektakularne zmiany, bo z bardziej intymnego planu, ale r\u00f3wnie silnie przemawiaj\u0105ce do czytelnika.<\/p>\n\n\n\n
Nie ma zapisu rozmowy, jak\u0105 przez d\u0142ugie godziny prowadzi\u0142 Leon I z Attyl\u0105. I nie ma jednoznacznego spojrzenia na to nies\u0142ychane wydarzenie historyczne, jakim by\u0142 odwr\u00f3t naje\u017ad\u017ac\u00f3w w konsekwencji tego spotkania. Ze wzgl\u0119du jednak na to, \u017ce jednym z adwersarzy by\u0142 papie\u017c, kt\u00f3remu jako pierwszemu nast\u0119pcy \u015bw. Piotra nadano p\u00f3\u017aniej przydomek \u201eWielki\u201d, nie mo\u017cna odrzuci\u0107 argumentu religijnego, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 zdecydowa\u0107 o posuni\u0119ciu wodza Hun\u00f3w. Bronis\u0142aw Przy\u0142uski pokusi\u0142 si\u0119 o napisanie w tym duchu dialogu, jaki m\u00f3g\u0142 wtedy mie\u0107 miejsce.<\/p>\n\n\n\n
Jakich argument\u00f3w u\u017cy\u0142 przybysz ze Stolicy Piotrowej, kt\u00f3ry pow\u0119drowa\u0142 na to historyczne spotkanie w niewiarygodnie skromnej oprawie swego postelstwa? Mimo gro\u017c\u0105cej mu natychmiastowej i wyj\u0105tkowo brutalnej \u015bmierci wybiera si\u0119 tam jedynie w towarzystwie mnicha, w prostych szatach, obaj na osio\u0142kach. W rezultacie, po raz kolejny w dziejach \u015bwiata ocalenie przychodzi z r\u0105k istoty kruchej, s\u0142abej, w\u0142adaj\u0105cej jedynie s\u0142owem, przes\u0142aniem, kt\u00f3re mo\u017ce mie\u0107 jednak efekt piorunuj\u0105cy, zmieniaj\u0105cy bieg wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n
Tak\u017ce w \u201eCzasie pojednanym\u201d to, co wydaje si\u0119 oparte na mocnych fundamentach ludzkiego wysi\u0142ku i wyrasta nie tyle z ziemskiej w\u0142adzy, jak w \u201eLeonie I\u201d, ale z racjonalnych, zdroworozs\u0105dkowych kalkulacji, przechodzi wielk\u0105 pr\u00f3b\u0119. Triumf wiary i tu obwieszczaj\u0105 ci, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 si\u0119 najs\u0142absi \u2013 czlowiek z nizin spo\u0142ecznych oraz syn, owszem, bogatego posiadacza ziemskiego, ale jednocze\u015bnie poeta, marzyciel \u017cyj\u0105cy mi\u0142o\u015bci\u0105, cz\u0142owiek dojrzewaj\u0105cej wiary, w kt\u00f3rym te wszystkie przejawy duchowej wra\u017cliwo\u015bci usi\u0142uje si\u0119 zniszczy\u0107. I nie jest to tylko jego los w tym utworze.<\/p>\n\n\n\n
Podobne w\u0105tki niesie dramat \u201eLeon I\u201d, kt\u00f3ry niezale\u017cnie od kulminacyjnej sceny historycznego spotkania, ukazuje sie\u0107 intryg na dworze cesarza Walentyniana i dramat jego siostry Honorii, do\u015bwiadczaj\u0105cej strasznego upokorzenia z powodu swego uczucia mi\u0142o\u015bci. I ona, jak Nikodem i Maria z \u201eCzasu pojednanego\u201d, nie ma na ni\u0105 przyzwolenia.<\/p>\n\n\n\n
Krucho\u015b\u0107 najsubtelniejszych uczu\u0107 i r\u00f3\u017cnych form pi\u0119kna w tym \u015bwiecie, a tak\u017ce si\u0142a wiary, moc Opatrzno\u015bci i niepoj\u0119te sposoby Jej dzia\u0142ania s\u0105 w centrum zainteresowa\u0144 autora tych dramat\u00f3w, czyni\u0105c z nich lektur\u0119 nie tylko bardzo interesuj\u0105c\u0105, ale i warto\u015bciow\u0105, zmuszaj\u0105c\u0105 do refleksji. \u015awietnym i entuzjastycznym wprowadzeniem do niej jest S\u0142owo wst\u0119pne Leopolda Kielanowskiego \u2013 znawcy i uznanego praktyka teatru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Oba dramaty zamieszczone w tym tomie \u2013 tak r\u00f3\u017cne pod wzgl\u0119dem czasu, miejsca oraz skali dziej\u0105cych si\u0119 w nich wydarze\u0144 \u2013 prowadz\u0105 czytelnika ku podobnym pytaniom. Czy mowa o cz\u0142owieku XX-wiecznym, czy o postaci z odleg\u0142ej historii, przedstawione dylematy maj\u0105 wymiar uniwersal<\/p>\n","protected":false},"author":1435,"featured_media":44596,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[257],"tags":[],"class_list":["post-50031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cyfrowa-perelka"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1435"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50031"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50034,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50031\/revisions\/50034"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}