{"id":36859,"date":"2011-03-12T11:22:39","date_gmt":"2011-03-12T11:22:39","guid":{"rendered":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/2011\/03\/12\/nauka-i-wiarazacmienie\/"},"modified":"2026-08-18T10:16:43","modified_gmt":"2026-08-18T09:16:43","slug":"nauka-i-wiarazacmienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/2011\/03\/12\/nauka-i-wiarazacmienie\/","title":{"rendered":"Nauka i wiara. Za\u0107mienie"},"content":{"rendered":"<p>Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca 21 wieku mia\u0142o miejsce 22 lipca 2009 r., przesun\u0119\u0142o si\u0119 nad Indiami, Chinami i Japoni\u0105. W \u015brodkowych Chinach trwa\u0142o a\u017c sze\u015b\u0107 i p\u00f3\u0142 minut. Niestety pora roku \u2013 okres deszczowy \u2013 nie sprzyja\u0142a tej okazji, i wielu mi\u0142o\u015bnik\u00f3w za\u0107mie\u0144, kt\u00f3rzy przybyli z ca\u0142ego \u015bwiata, widzia\u0142o wi\u0119cej chmur, ni\u017c za\u0107mionego S\u0142o\u0144ca.<\/p>\n<p>Niemniej by\u0142o to wielkim wydarzeniem \u2013 nie tylko dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w za\u0107mie\u0144 lecz i dla fizyk\u00f3w i astronom\u00f3w\u2013 tym bardziej, \u017ce odby\u0142o si\u0119 podczas Mi\u0119dzynarodowego Roku Astronomii. Astronomowie od wiek\u00f3w korzystaj\u0105 z za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca by bada\u0107 S\u0142o\u0144ce, planety, gwiazdy \u2013 i prawa fizyki. Ju\u017c w okresie wojen napoleo\u0144skich astronomowie francuscy i brytyjscy z wielkim wysi\u0142kiem wybierali si\u0119 na odleg\u0142e wyspy, by bada\u0107 \u00f3wczesne za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, a niekt\u00f3rzy z nich wr\u00f3cili do Europy dopiero po 20 latach! Podczas za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca w roku 1919 fizycy potwierdzili og\u00f3ln\u0105 teori\u0119 wzgl\u0119dno\u015bci Einsteina, stwierdzaj\u0105c, \u017ce istotnie pole grawitacyjne S\u0142o\u0144ca zmienia kierunek ruchu \u015bwiat\u0142a. Tym razem grupa fizyk\u00f3w chi\u0144skich stara\u0142a si\u0119 sprawdzi\u0107 domniemania, \u017ce podczas za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca nast\u0119puj\u0105 bardzo drobne zaburzenia grawitacyjne. Nie znamy jeszcze wynik\u00f3w ich obserwacji \u2013 fizycy dzia\u0142aj\u0105 powoli i ostro\u017cnie \u2013 szczeg\u00f3lnie Chi\u0144scy.<\/p>\n<p>Nie tylko naukowcy i tury\u015bci uprawiaj\u0105cy pogo\u0144 za za\u0107mieniem prze\u017cywali to niezwyk\u0142e wydarzenie \u2013 mia\u0142o ono te\u017c wp\u0142yw na wiernych niekt\u00f3rych religii. Hindusi zanurzali si\u0119 podczas za\u0107mienia w wody \u015bwi\u0119tej rzeki. Chi\u0144czycy bili w gongi i puszczali sztuczne ognie. W Japonii wspinano si\u0119 na \u015bwi\u0119t\u0105 g\u00f3r\u0119 Fuji. Nie koniecznie dlatego, \u017ce jest \u015bwi\u0119t\u0105 g\u00f3r\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c i by si\u0119 pochwali\u0107, \u017ce z tak niezwyk\u0142ego miejsca widzia\u0142o si\u0119 za\u0107mienie. Wspinaczka na g\u00f3r\u0119 Fuji nie wymaga alpinistyki, lecz po prostu \u017cmudnego stawiania nogi przed nog\u0119 przez wiele godzin, a\u017c dojdzie si\u0119 do szczytu. Za to stamt\u0105d wida\u0107 by\u0142o za\u0107mienie bez \u017cadnych przeszk\u00f3d, bo szczyt g\u00f3ry stoi nad chmurami. (O chmurach i astronomach mam nadziej\u0119 osobno napisa\u0107.) Gorzej by\u0142o ze schodzeniem z g\u00f3ry, jak to napisa\u0142 jeden fotograf, bo godzinami i\u015b\u0107 w d\u00f3\u0142 strom\u0105 drog\u0105 m\u0119czy bardziej ni\u017c i\u015b\u0107 w g\u00f3r\u0119, a widzi si\u0119 doko\u0142a siebie tylko szary piach, bo droga w d\u00f3\u0142 ju\u017c nie prowadzi przez sceny malownicze \u2013 po prostu widzi si\u0119, \u017ce wulkan jest ogromnym stosem \u017cu\u017clu.<\/p>\n<p>W kulturze chrze\u015bcija\u0144skiej, za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca nie maj\u0105 szczeg\u00f3lnego znaczenia religijnego. W Apokalipsie \u015bw. Jana wprawdzie du\u017co jest o r\u00f3\u017cnych zjawiskach niebieskich, lecz trudno jest astronomom interpretowa\u0107 te opisy naukowo.<\/p>\n<p>Jednak trzej Ewangeli\u015bci synoptycy podaj\u0105, \u017ce podczas ukrzy\u017cowania mrok ogarn\u0105\u0142 ca\u0142\u0105 ziemi\u0119, a \u015bwi\u0119ty \u0141ukasz dodaje, \u017ce s\u0142o\u0144ce si\u0119 za\u0107mi\u0142o (\u0141k 23,44-45). Astronomowie obliczaj\u0105, \u017ce w latach 30 nie by\u0142o za\u0107mienia s\u0142o\u0144ca w Palestynie zaraz przed Pasch\u0105. Lecz w roku 33, w pi\u0105tek przed Pasch\u0105, powsta\u0142a silna burza piaskowa, kt\u00f3ra mog\u0142a spowodowa\u0107 ciemno\u015bci i ograniczy\u0107 widoczno\u015b\u0107 s\u0142o\u0144ca, czyli je przy\u0107mi\u0107. Ponadto, astronomowie obliczyli, \u017ce w\u0142a\u015bnie tego dnia by\u0142o za\u0107mienie ksi\u0119\u017cyca. Ewangelista nie by\u0142 astronomem \u2013 zjawiska podczas ukrzy\u017cowania przedstawia jako zdarzenia nadzwyczajne, sk\u0142aniaj\u0105ce do wiary, \u017ce co\u015b niezwyk\u0142ego si\u0119 dzieje, lecz nie przedstawia tych zjawisk szczeg\u00f3\u0142owo. R\u00f3wnie\u017c nie stara si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 czy zjawiska te nale\u017cy uzna\u0107 za cuda si\u0119gaj\u0105ce poza zakres natury, czy nale\u017cy je uwa\u017ca\u0107 za naturalne, a cudowne w tym, \u017ce si\u0119 zdarzy\u0142y w tym samym czasie i w tym samym miejscu co \u015bmier\u0107 Chrystusa. Wa\u017cne jest dla niego \u2013 i dla nas \u2013 to, \u017ce \u015bwiat naturalny odzwierciedla wydarzenia nadprzyrodzone.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nasza kula ziemska jest znacznie wi\u0119ksza od Ksi\u0119\u017cyca. Rzuca wi\u0119c i wi\u0119kszy cie\u0144. A z tego wynika, \u017ce za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca przez cie\u0144 Ziemi trwa znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca spowodowane cieniem Ksi\u0119\u017cyca. Za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca trwa p\u00f3\u0142 godziny, lub i d\u0142u\u017cej, i widziane jest z ca\u0142ej Ziemi, za to za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca trwa zaledwie kilka minut i widziane jest tylko z ograniczonego obszaru.<\/p>\n","protected":false},"author":1435,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86,108],"tags":[],"class_list":["post-36859","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-pl","category-artykuly-wiedza-pl","no-post-thumbnail"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1435"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36859"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36859\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49632,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36859\/revisions\/49632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}