Wi\u0119c astronomowie uporczywie szukaj\u0105 miejsc bezchmurnych. Pierwszymi astronomami byli pasterze, kap\u0142ani, ludzie miejsc pustynnych lub g\u00f3r. Miejsc suchych, gdzie rzadko s\u0105 chmury, lub miejsc wysokich, g\u00f3r, kt\u00f3re wzbijaj\u0105 si\u0119 ponad chmury. To oni stale widzieli gwiazdy, co nocy, widzieli nie tylko uk\u0142ady gwiezdne, lecz te\u017c ich ruch doko\u0142a nieba co dob\u0119, jak i powolny ruch przez niebo z biegiem roku. Tworzyli kalendarze na podstawie tego ruchu, stawiali tajemnicze budowle, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 ruchy s\u0142o\u0144ca, ksi\u0119\u017cyca i gwiazd. Budowle te widzimy wko\u0142o nas do dnia dzisiejszego, chocia\u017cby Stonehenge w zachodniej Anglii lub piramidy egipskie. Ludzie ci u\u017cywali te\u017c ruch\u00f3w cia\u0142 niebieskich jako zegar\u00f3w.<\/p>\n
A cz\u0142owiek 21 wieku ma na r\u0119ku, i w kom\u00f3rce, zegarek cyfrowy, a nad sob\u0105 niebo rozja\u015bnione przez lampy, neony, samoloty. I ju\u017c nie widzi gwiazd. Nie potrzeba nam nawet chmur, by gwiazd nie by\u0142o wida\u0107 \u2013 sami je sobie schowali\u015bmy.<\/p>\n
Wi\u0119c powtarzam, \u017ce astronomowie uporczywie szukaj\u0105 miejsc bezchmurnych. W Polsce mo\u017ce w Tatrach, w Wielkiej Brytanii w najmniej zachmurzonych zak\u0105tkach wysp, i to zak\u0105tkach odleg\u0142ych od miast. Uniwersytety i pa\u0144stwowe instytuty badawcze stawiaj\u0105 teleskopy na pustyniach w Australii lub RPA, albo na g\u00f3rzystych wyspach, np. Kanaryjskich czy te\u017c na Hawajach. A\u017c chce si\u0119 zosta\u0107 astronomem, by tam je\u017adzi\u0107 nie tylko na badania, lecz i na wakacje. Ostatnio w\u015br\u00f3d astronom\u00f3w sta\u0142a si\u0119 modn\u0105 pustynia Atakama, w Chile, bo jest nie tylko pustyni\u0105, lecz i le\u017cy na wysokim p\u0142askowzg\u00f3rzu. Mniej si\u0119 tam przyjemnie je\u017adzi ni\u017c na Hawaje, lecz ogromne teleskopy, kt\u00f3re tam powstaj\u0105, s\u0105 z daleka sterowane, przez Internet, i astronomowie stracili okazje wyjazd\u00f3w w odleg\u0142e strony. Patrz\u0105 na wyniki z teleskop\u00f3w na bliskich im stronach internetowych!<\/p>\n
Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie \u2013 poniewa\u017c najnowsze plany przewiduj\u0105 teleskopy na g\u00f3rach w Antarktydzie, tam na pustyniach \u015bnie\u017cnych, i na domiar te\u017c wyj\u0105tkowo suchych. Ale zimnych! A przysz\u0142e pokolenia ju\u017c maj\u0105 na oku stawianie teleskop\u00f3w na ksi\u0119\u017cycu. To dopiero \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie loty kosmiczne z astronomi\u0105. Cho\u0107 i ju\u017c tak si\u0119 dzieje, poniewa\u017c nie tylko teleskop Hubble, lecz i inne nowsze obecnie kr\u0105\u017c\u0105 w orbicie.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b zawodowi astronomowie mog\u0105 unika\u0107 chmur. Lecz amator rzadko ma okazj\u0119 wyjazdu na pustyni\u0119 lub na g\u00f3r\u0119 \u2013 i to jeszcze z w\u0142asnym teleskopem. Musimy czeka\u0107 na w\u0142asnym podw\u00f3rku albo we w\u0142asnym ogrodzie na dobr\u0105 pogod\u0119 i na czyste niebo. A w mi\u0119dzyczasie mo\u017cemy zaspokoi\u0107 sw\u0105 ciekawo\u015b\u0107 ogl\u0105daj\u0105c fotografie gwiazd \u2013 lub mo\u017ce ogl\u0105daj\u0105c fotografie wykonane przez astronaut\u00f3w na ksi\u0119\u017cycu 40 lat temu. A je\u015bli kto\u015b nie wierzy, \u017ce ameryka\u0144scy astronauci byli na ksi\u0119\u017cycu, prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107 jak dok\u0142adnie musieli Rosjanie szpiegowa\u0107 to przedsi\u0119wzi\u0119cie \u2013 i z jak\u0105 dzik\u0105 rado\u015bci\u0105 byliby og\u0142osili, \u017ce to wszystko fa\u0142sz, je\u015bli tak by nie by\u0142o!<\/p>\n
Nie tylko astronomom dokuczaj\u0105 chmury. O ile w nocy astronom denerwuje si\u0119 na to, \u017ce s\u0105 chmury, to wiele wi\u0119cej ludzi krzywo si\u0119 patrzy za dnia na zachmurzone niebo. Czy to rolnicy, kt\u00f3rym potrzeba jeszcze kilku dni s\u0142onecznych przed \u017cniwami, czy to ludzie na wakacjach kt\u00f3rzy wyjechali niby na s\u0142o\u0144ce, czy to \u201ezieleni\u201d kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego jako \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Czy w og\u00f3le komukolwiek potrzeba chmur?<\/p>\n
A jednak tak. Tym gospodarzom, kt\u00f3rzy czekaj\u0105 na deszcz, ludziom, kt\u00f3rzy ju\u017c do\u015b\u0107 maj\u0105 gor\u0105cej pogody \u2013 i jednak te\u017c astronomom! Astronomowie u\u017cywaj\u0105 nie chmur nad ziemi\u0105, lecz chmury kosmiczne, by bada\u0107 sk\u0105din\u0105d niedost\u0119pne zjawiska. Ot\u00f3\u017c chmury gazu i py\u0142u, kt\u00f3re istniej\u0105 mi\u0119dzy gwiazdami, mog\u0105 by\u0107 wyl\u0119garniami nowych gwiazd, a te\u017c mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 jak lustra, odbijaj\u0105c \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re inaczej by do nas nie dotar\u0142o. Na przyk\u0142ad \u015bwiat\u0142o z gwiazdy, kt\u00f3ra dawno temu wybuch\u0142a, mog\u0142o ju\u017c nas dosi\u0119gn\u0105\u0107, i min\u0105\u0107, tak \u017ce nie mo\u017cemy zbada\u0107 tego wybuchu wsp\u00f3\u0142czesnymi instrumentami. Jednak, je\u015bli za t\u0105 gwiazd\u0105 le\u017cy chmura kosmiczna, to \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re wysz\u0142o z wybuchu w przeciwnym kierunku, mo\u017ce odbi\u0107 si\u0119 od tej chmury, cofn\u0105\u0107 si\u0119 i dopiero obecnie dotrze\u0107 do naszych najnowszych teleskop\u00f3w.<\/p>\n
Wi\u0119c i rolnicy, i astronomowie, mog\u0105 uwa\u017ca\u0107 chmury za co\u015b korzystnego a nie tylko za przeszkod\u0119. A jak jest w naszym \u017cyciu duchowym? Chmury przypominaj\u0105 nam, \u017ce niejasno postrzegamy to, co nas otacza. Patrzymy w niebo, a nic nie widzimy. Patrzymy w twarz osoby nam bliskiej, a widzimy j\u0105 zachmurzon\u0105. I tak, jak z pogod\u0105, musimy cierpliwie czeka\u0107, a\u017c si\u0119 rozja\u015bni. W mi\u0119dzyczasie uzbrajajmy si\u0119 w wyrozumienie, i u\u015bwiadamiajmy sobie, \u017ce te chmury komu\u015b s\u0105 potrzebne. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie nam samym, by\u015bmy g\u0142\u0119biej i spokojniej rozmy\u015blali nad \u017cyciem, aby\u015bmy si\u0119 wci\u0105\u017c nie spieszyli. Mo\u017ce nam, by\u015bmy pami\u0119tali, \u017ce nie zawsze wszystko wiemy i rozumiemy. Mo\u017ce nam, by\u015bmy wiedzieli, \u017ce niejasne jest, jak dojdziemy do naszego ko\u0144ca i celu. A o ko\u0144cu b\u0119dzie w nast\u0119pnym artykule.<\/p>\n
Powr\u00f3\u0107my jeszcze do astronomii. Chmury nie zagradzaj\u0105 drogi wszystkim rodzajom promieniowania. Fale radiowe nic sobie z chmur nie robi\u0105. Wi\u0119c radioteleskopy, kt\u00f3re badaj\u0105 kosmos falami radiowymi a nie \u015bwiat\u0142em, kt\u00f3re oczami wida\u0107, mo\u017cna budowa\u0107 w nawet najbardziej zachmurzonych krajach. Wielki radioteleskop brytyjski, w Jodrell Bank, dokona\u0142 wielu odkry\u0107 mimo typowej \u201eangielskiej\u201d pogody. W pewnym momencie zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce nawet odebra\u0142 sygna\u0142y nadane przez istoty pozaziemskie. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em takich sygna\u0142\u00f3w s\u0105 resztki po gwiazdach, kt\u00f3re wybuch\u0142y, tzw. gwiazdy neutronowe, kt\u00f3re w naturalny spos\u00f3b nadaj\u0105 sygna\u0142y radiowe. Wprawdzie nie kosmici, lecz co\u015b r\u00f3wnie dziwnego. Gwiazdy neutronowe ju\u017c tylko badamy, a kosmit\u00f3w wci\u0105\u017c szukamy, w\u0142a\u015bnie radioteleskopami. A filozofowie i teolodzy zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad tym, co b\u0119dziemy mogli wywnioskowa\u0107 o innych istotach rozumnych, je\u015bli je odkryjemy. Co oni b\u0119d\u0105 wiedzieli o wszech\u015bwiecie, a co o Bogu?<\/p>\n
I z takimi my\u015blami mo\u017ce astronom si\u0119 boryka\u0107. Z g\u0142ow\u0105 w chmurach!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M\u00f3wi si\u0119 o naukowcach \u2013 r\u00f3wnie\u017c i o astronomach \u2013 \u017ce chodz\u0105 z g\u0142ow\u0105 w chmurach. Przecie\u017c ka\u017cdy astronom unika chmur \u2013 chce patrze\u0107 w niebo, a chmury mu to uniemo\u017cliwiaj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1435,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86,108],"tags":[],"class_list":["post-36858","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-pl","category-artykuly-wiedza-pl","no-post-thumbnail"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1435"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36858"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49634,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36858\/revisions\/49634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veritasfoundation.co.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}